💊 Hap Bilgi — Sınav Öncesi Hızlı Tekrar
Kaynak: Psikolojiye Giriş II ders sunumlarıHocanın özellikle vurguladığı klasik konular ve en kritik ayrımlar. Bu sayfayı yazdırabilirsin (Ctrl/⌘ + P). İyi şanslar fıstığım! 💗
⭐ Anksiyete Bozuklukları — Bir Bakışta
Yaygın anksiyete (GAB)
Belirli bir nesne/duruma bağlı olmayan, sürekli/serbest dolaşan kaygı. En az 6 ay.
Panik & Agorafobi
Ani, yoğun panik atakları + “yardım bulunamayacak yerden” korkusu (agorafobi).
Fobiler
Belirli nesne/durum karşısında mantık dışı ve aşırı korku (özgül fobi, sosyal fobi).
OKB
Obsesyon = istemsiz, yinelenen düşünce. Kompülsiyon = kaygıyı azaltmak için yinelenen davranış.
⭐ Mizaç (Duygudurum) Bozuklukları
Major depresyon
Anhedoni (zevk alamama), çökkün duygudurum, değersizlik, uyku/iştah değişimi.
Beck — Bilişsel üçlü
Olumsuz görüş: kendine + dünyaya + geleceğe yönelik. Bilişsel yaklaşımın çekirdeği.
Bipolar (iki uçlu)
Depresyon ile mani (taşkınlık, aşırı enerji, büyüklük) dönemlerinin değişmesi.
Üç açıklama
Biyolojik (serotonin/norepinefrin ↓), bilişsel (Beck), öğrenilmiş çaresizlik (Seligman).
⭐ Tedavide 3 Kuram — Çekirdek Cümle
① Psikanalitik
Bilinçdışı çatışma. Teknikler: serbest çağrışım, rüya analizi, aktarım, içgörü. (Freud kökenli.)
② Bilişsel (BDT)
Uyumsuz inanç/düşünceyi değiştirme. Depresyon, anksiyete, yeme bozukluğunda etkili; tekrarı önler.
③ Hümanistik
Kendini gerçekleştirme. Rogers’ın danışan merkezli terapisi: empati + koşulsuz kabul + içtenlik.
⭐ Sosyal Kolaylaştırma / Engelleme
Kolaylaştırma
Basit görevde başkalarının varlığı performansı artırır (baskın tepki doğru).
Engelleme
Karmaşık görevde performansı düşürür (baskın tepki yanlış).
İki açıklama
Uyarılma (baskın tepkiyi güçlendirir) + dikkat dağılması.
Kimliksizleşme
Grupta kişisel kimlik/sorumluluk azalır → olağan dışı davranış.
⭐ Seyirci Etkisi — 4 Mekanizma
Çoğulcu cehalet
Herkes “acil değil” gibi davranıp diğerlerini yanlış yönlendirir.
Sorumluluğun dağılımı
Kalabalıkta yük tek kişiye düşmez → yardım ↓.
Model alma
Yardım eden biri görülünce yardım edenler artar.
Bilginin rolü
Acil durum hakkında bilgili olanlar daha çok yardım eder.
⭐ Milgram — Koşul Değişince İtaat
Standart
%65 sona kadar itaat.
Telefonla emir (gözetim ↓)
%65 → %21.
Mağdur aynı odada (yakınlık ↑)
%65 → %40; eli levhaya bastırmak → %30.
İtiraz eden rol modeli
Kendi vicdanını dinleme artar; itaat düşer.
⭐ Atıflar — Kritik Ayrım
İçsel / özelliksel atıf
Neden = kişinin kişiliği/inancı.
Durumsal atıf
Neden = dış koşullar (para, norm, tehdit).
Temel atıf hatası
Durumu küçümseyip kişiliği abartma. Milgram’ı yanlış sezmemizin nedeni.
Heider
Davranış zorlayıcıysa atıf genelde kişiye yapılır.
🔑 Karıştırma! — En Sık Ayrımlar
Nevroz ↔ Psikoz
Nevroz: gerçeklik testi korunur. Psikoz: gerçeklikle bağ kopar (sanrı/varsanı).
Obsesyon ↔ Kompülsiyon
Obsesyon = düşünce; kompülsiyon = davranış.
Enformasyonel ↔ Normatif
Enformasyonel: doğru olma ihtiyacı. Normatif: sevilme/kabul ihtiyacı.
Merkezi ↔ Çevresel yol (ELM)
Merkezi: argümanın içeriği. Çevresel: kestirme ipuçları.
Tutkulu ↔ Dostça aşk
Tutkulu: yoğun coşku/cinsel arzu. Dostça: iç içe geçmiş hayatların sevgisi.
Üçgen aşk
Samimiyet (duygusal) + Tutku (motivasyonel) + Sadakat (bilişsel).
💗 Son Söz
Klasik soruları ayrıntılı yaz, test için kavram ayrımlarını karıştırma. Kendine güven fıstığım — bu kadar çalıştıysan zaten hazırsın. Başarılar! 🥜💖